Krwawienie

Film dodatkowy:

Krwawienia występujące cyklicznie nie wskazują same w sobie na to, że u kobiety jest wszystko w porządku z płodnością — potrzebne jest uzyskanie większej ilości informacji z obserwacji innych markerów płodności (zobacz kolejne sekcje: temperatura, śluz, szyjka macicy oraz inne).

Robiąc zapiski krwawień pamiętaj, że:

• za początek cyklu uznaje się pierwszy dzień prawdziwego krwawienia (średniego lub obfitego) — samo plamienie czy brudzenie poprzedzające krwawienie nie rozpoczyna jeszcze cyklu,
• sama długość cyklu oraz regularność krwawień nie świadczy o zdrowiu prokreacyjnym czy o nieprawidłowościach, szczególnie jeśli kobieta dopiero zaczyna miesiączkować,
• „regulowanie“ cyklu za pomocą antykoncepcji hormonalnej jest czynnością wysoce niekorzystną zdrowotnie i może prowadzić do niedorozwoju układu rozrodczego, zaburzeń hormonalnych (czyli prawidłowego funkcjonowania osi podwzgórze–przysadka–jajnik), a w konsekwencji do problemów z poczęciem, utrzymaniem ciąży, porodem, oraz w najgorszym przypadku do całkowitej bezpłodności — zatem jest zdecydowanie odradzana, szczególnie do ok. 21 roku życia (zobacz obserwacje szyjki macicy).

Plamienie poprzedzające krwawienie jeszcze nie rozpoczyna cyklu

Poniżej, w zależności od celu jaki masz (lub macie), umieściliśmy szereg wskazówek, które mogą być pomocne.

Zdrowie

Krwawienie miesiączkowe powstaje w wyniku gry hormonalnej: po owulacji powstaje ciałko żółte, które wydziela progesteron. Jeśli nie dochodzi do poczęcia, stężenie progesteronu spada, co powoduje złuszczenie wyściółki macicy (endometrium) — i to kobieta obserwuje jako krwawienie.

• Prawidłowe krwawienie ma prawidłowy przebieg. Po pojawieniu się pierwszych plamień dość szybko rozwija się w obfite, następnie słabnie i zupełnie zanika. Długość krwawienia jest zależna od specyfiki kobiety i trwa średnio 3–7 dni.
• Cykliczne krwawienie poprzedzone owulacją, z fazą poowulacyjną trwającą co najmniej 10 dni (najlepiej 12–16), powtarzające się w miarę regularnych odstępach (np. co 26–30 dni), świadczy o prawidłowym cyklu. Sama obecność krwawienia nie potwierdza jednak owulacji — należy ją potwierdzić innymi markerami (temperatura, śluz, szyjka macicy, testy owulacyjne).
• U młodych kobiet (do ok. 21 roku życia) cykl dopiero się kształtuje. Nieregularność, brak owulacji w niektórych cyklach, różna długość faz i obfitość krwawień są wtedy zjawiskiem prawidłowym — organizm uczy się funkcjonowania i nie należy wprowadzać żadnych hormonalnych „regulacji“.
• Krwawienie lub plamienie towarzyszące owulacji występuje u małego procenta kobiet i jest zjawiskiem normalnym.
• Silne bóle, bardzo obfite krwawienia oraz pozostałe krwawienia i plamienia pojawiające się nieregularnie między miesiączkami powinny skłaniać do przebadania się w kierunku nieprawidłowości zdrowotnych, np. endometriozy. Warto skonsultować się ze specjalistą zajmującym się przyczynowym leczeniem niepłodności (zakładka Poradnie). Endometriozy nie leczy się antykoncepcją hormonalną. Ewentualne wyłączenie cykliczności nie leczy przyczyn, jest jedynie łagodzeniem objawów.

Antykoncepcja hormonalna nie jest lekiem — wyłącza naturalny cykl i nie powinna być stosowana jako „leczenie“, tym bardziej u młodych kobiet. Dobry lekarz w razie dolegliwości dopyta o prowadzone obserwacje i poszuka przyczyny, a nie zatrzyma cyklu.

Krwawienie z odstawienia przyjmowanych progestagenów (w tym antykoncepcji hormonalnej) nie jest miesiączką. To efekt spowodowany spadkiem stężenia progesteronu we krwi i może być wywołane w dowolnym momencie poprzez przyjęcie progestagenu, a następnie zaprzestanie jego przyjmowania. Efekt ten jest wykorzystywany w tzw. „pigułce po“ — i jeśli takie działanie jest podjęte w cyklu, w którym poczęło się dziecko, może prowadzić do jego poronienia.

Higiena w czasie krwawienia: w tym czasie organizm naturalnie się oczyszcza, dlatego najlepiej pozwolić wydzielinom swobodnie wydostawać się na zewnątrz. Unikaj płukania wnętrza pochwy, podmywaj się jedynie na zewnątrz i wybieraj jak najbardziej naturalne sposoby dbania o higienę.

Brak spodziewanego krwawienia jest pierwszym znakiem poczęcia. Jeśli było współżycie w czasie płodnym, a miesiączka nie rozpoczyna się w 18. dniu od owulacji, możesz być pewna, że jesteś w ciąży.

Po zagnieżdżeniu dziecka do krwiobiegu mamy trafia gonadotropina kosmówkowa, dzięki której ciałko żółte nie zanika, lecz przechodzi w ciałko żółte ciążowe i nadal wytwarza progesteron — dlatego nie dochodzi do złuszczenia endometrium i krwawienia.

Poczęcie możesz potwierdzić testem ciążowym lub badaniem beta-HCG i progesteronu. Przypomnijmy: wyniki beta-HCG oznaczają:

• Poniżej 5 mIU/ml — wynik negatywny, ciąża mało prawdopodobna (norma dla kobiet niebędących w ciąży).
• W przedziale 5–24 mIU/ml — „szara strefa“. Wynik niejednoznaczny, wymaga powtórzenia badania za 48–72 godziny (poziom powinien wzrosnąć, jeśli to ciąża).
• Powyżej 25 mIU/ml — wynik pozytywny, potwierdza ciążę (wysoka pewność).

W 21. dniu od poczęcia zaczyna bić serce dziecka.

W ciąży każde krwawienie lub plamienie powinno być sygnałem do pilnego udania się do lekarza w celu określenia jego przyczyny — może oznaczać spadek progesteronu i zagrożenie ciąży.

Jeśli doświadczyłaś poronień (zwłaszcza nawykowych), szczególnie pomocna jest obserwacja temperatury: jej wyraźny spadek, któremu towarzyszy krwawienie, to sygnał alarmowy. Warto wtedy szybko skontaktować się z lekarzem — bywa, że potrzebne jest podanie progesteronu, by podtrzymać ciążę.

Każde krwawienie w ciąży powinno być sygnałem do udania się do lekarza w celu określenia jego przyczyny.

Krwawienie miesiączkowe rozpoczyna nowy cykl i początek fazy względnej niepłodności przedowulacyjnej. Sama obecność krwawienia nie wyznacza jednak dni niepłodnych — do bezpiecznego określenia czasu niepłodności konieczna jest obserwacja pozostałych markerów (temperatura, śluz, szyjka macicy).

Pamiętaj, że krwawienie z odstawienia przy antykoncepcji hormonalnej nie jest miesiączką i nie odzwierciedla rzeczywistego cyklu — nie należy opierać na nim oceny płodności ani dni niepłodnych.

W razie wątpliwości dotyczących odczytywania cyklu skonsultuj się z ekspertem NPR (zakładka Poradnie).